[ Về già có tiền xài ] Phần 2 : Tiền đẻ ra tiền

(Các đoạn in nghiêng là mình trích từ bài của anh Dương Ngọc Thái về các loại hình đầu tư ở Mỹ. Cảm ơn anh Thái. Sau đó, mình bổ sung thêm tình hình thực tế mình đầu tư ở Canada & tổng hợp các kiến thức mình học từ Managing your personal investment của Linkedin Learning )

CÁC LOẠI HÌNH TÀI SẢN : LÀM GIÀU THỤ ĐỘNG

Khi đã có một số tiền vốn nhỏ ban đầu từ dành dụm, đây là lúc cân nhắc các hình thức đầu tư sinh lời :

  1. Gửi tiết kiệm ngân hàng
  2. ETF hoặc Quỹ đầu tư
  3. Cổ phiếu đơn lẻ, trái phiếu
  4. Bất động sản

Tóm lại:
1. Không giữ tiền mặt quá lâu. Phải chuyển tiền mặt thành các tài sản khác.
2. Lập ra một quỹ dự phòng, bỏ vô tài khoản tiết kiệm không kỳ hạn hoặc có kỳ hạn.
3. Ưu tiên đầu tư dài hạn, vì an toàn hơn ngắn hạn và là cách tốt nhất để kiếm tiền thụ động.

Làm giàu cách này không khó, nhưng khá là tẻ nhạt. Nó không thú vị, sôi động, lên voi xuống chó, cực nhọc như là làm startup hoặc là đầu cơ vàng, đô la hay bất động sản. Nó cứ đều đều, tài sản sẽ tăng dần dần, chậm nhưng chắc, tẻ nhạt nhưng hiệu quả. 

Vì vậy, việc đầu tư có chiến lược là : kiên trì, bên bì và thực hiện mỗi tháng, qua nhiều năm từ sớm !

Sau đây là chi tiết các loại sản phẩm tài chính để đầu tư :

TÀI KHOẢN TIẾT KIỆM KHÔNG KỲ HẠN & CÓ KỲ HẠN

” Loại hình đầu tư đơn giản nhất là bỏ tiền vô ngân hàng. Rủi ro thấp, nên lợi nhuận cũng thấp. Lợi nhuận này phải trừ trượt giá. Ví dụ như mấy năm vừa rồi, lãi suất ngân hàng Việt Nam rất cao, nhưng mà lạm phát cũng cao, thành ra gửi tiền vô ngân hàng không có lời bao nhiêu cả, có khi lỗ mà không biết. Đó cũng là định lý cơ bản của tiền tệ: tiền để một chỗ sẽ mất giá theo đúng mức lạm phát.

Ở Canada mình cũng tương tự. Tiền giữ cho quỹ khẩn cấp cá nhân và chi dùng trong 1 năm thì nên để trong tài khoản ngân hàng :

  1. Tài khoản không kỳ hạn ( Checking account ) : dùng để chi dùng mỗi tháng
  2. Tài khoản có kỳ hạn ngắn ( Saving Account) : dùng để làm quỹ khẩn cấp
  3. Chứng chỉ đầu tư ngắn hạn ( GICs ) : dùng để làm quỹ chi dùng cho một năm , tốt nhất là nên mua 4 GICs với thời gian đáo hạn theo bậc thang cách nhau mỗi 3 tháng ( 1 GIC 1 năm, 1 GIC 9 tháng, 1 GIC 6 tháng, và 1 GIC 3 tháng ) .

Ở Canada hiện tại thì ngân hàng EQbank và Tangerine có mức lãi suất tốt nhất cho Saving Account và GIC. Mình thường so sánh mức lãi suất ở Ratehub.

ETF VÀ CÁC QUỸ ĐẦU TƯ

Đầu tư vào thị trường chứng khoán cũng là một hình thức phổ biến. Một cách đơn giản nhất, đỡ phải suy nghĩ, đúng theo tinh thần tăng thu nhập thụ động, là đầu tư vô index funds. Đây là một hình thức đầu tư vô nền kinh tế. Kinh tế Mỹ có thể sẽ lao đao trong ngắn hạn, nhưng trong dài hạn sẽ đi lên. Kinh tế thế giới cũng vậy. Đầu tư vô nền kinh tế sẽ có lợi nhuận kỳ vọng mỗi năm thấp, nhưng đây là hình thức đầu tư ít rủi ro nên phải chấp nhận như vậy.

Theo cá nhân mình đây là cách đầu tư hiệu quả và dễ thực hiện nhất. Chỉ cần bền bỉ và kỉ luật theo thời gian. Sau 10-20-30 năm là có tiền về hưu thoải mái.

Các bạn Canadian cũng đầu tư theo ETF rất nhiều, thậm chí có trang của các chuyên gia tài chính hướng dẫn chi tiết để bạn có thể tự DIY investing như là Canadian Couch Potato , Ben Felix, và Canadian Portfolio Manager .

Hai nhà broker lớn nhất ở Canada để bạn có thể tự mở tài khoản giao dịch là Questrade và WealthSimple. Bạn có thể mở một tài khoản, và tự mua ETF (cũng như các loại cổ phiếu/trái phiếu) trên các sàn chứng khoán Toronto, New York.

Ngoài ra, nếu bạn không muốn tự thực hiện từng giao dịch, thì có thể ra ngân hàng, và mua bán thông qua họ, thậm chí có thể đăng ký góp mua theo tháng với mức tiền cố định ( y như kiểu chơi hụi ^^ ). Và đương nhiên, phí giao dịch ở ngân hàng sẽ cao hơn nhiều so với bạn tự mua bán. Theo các chuyên gia mình liệt kê ở đoạn trên thì , ngân hàng có ETF bond lợi về thuế nhất là BMO, và ngân hàng có các series ETF index fund đa dạng là TDbank

Hiệu quả thì tự hình ảnh dưới đây đã nói rõ ràng :

Vanguard Asset Allocation ETFs
TD e-Series Funds

CỔ PHIẾU VÀ TRÁI PHIẾU

Chứng khoán cũng có nhiều loại, mỗi loại có độ rủi ro và lợi nhuận kỳ vọng khác nhau. Ví dụ như cổ phiếu (stock) của các công ty Mỹ có rủi ro cao, nhưng cũng có lợi nhuận kỳ vọng cao. Trái phiếu chính phủ (bond) thì ngược lại, rủi ro thấp, nhưng lợi nhuận cũng thấp. Thông thường cổ phiếu tăng giá thì bond giảm giá, nên trộn hai loại chứng khoán này lại với nhau là một cách để làm giảm rủi ro và đa dạng hóa danh mục đầu tư. Ví dụ như còn trẻ trâu, muốn lời nhiều, chơi hết cổ phiếu. Già đi một chút, muốn chậm nhưng chắc cú, mua nhiều trái phiếu hơn. Ở Mỹ có những công ty chuyên giúp người dùng tự điều chỉnh lại danh mục đầu tư theo độ tuổi của mình, ví dụ như Wealthfront hay Betterment. Không biết ở Việt Nam có công ty nào như vậy không. “

Ở Canada cũng tương tự như Mỹ, mình có thể tự mua các cổ phiếu đơn lẻ hoặc trái phiếu thông qua các công ty tài chính hoặc các ngân hàng có sản phẩm tài chính trên sàn giao dịch hoặc thông qua ngân hàng. Đương nhiên mua qua ngân hàng thì chi phí giao dịch lúc nào cũng mắc hơn so với bạn tự mua qua các nhà môi giới chứng khoán.

Lời khuyên chung là :Trừ khi bạn là chuyên gia, đầu tư cổ phiếu đơn lẻ chỉ nên mua các công ty bluechip, giữ lâu trên vài năm, nhưng không nên giữ đến vài chục năm. Trái phiếu thì không mua riêng rẽ luôn chọn ETF trái phiếu, được ưu đãi về thuế như ZBD Discount Bond Index ETF của BMO. Và đầu tư đa dạng các ngành nghề cũng như vị trí địa lý.

Còn bạn muốn đơn giản hoá mọi thứ, mà vẫn có thể đầu tư đa dạng, thì lựa chọn đầu tư one-fund-ETF như mình đã viết ở phía trên phần ETF.

BẤT ĐỘNG SẢN

Loại hình đầu tư nhiều người ưa thích và khá an toàn là mua bất động sản. Đất càng lúc càng chật, người càng lúc càng đông, nhà cửa về dài hạn sẽ chỉ đi lên. Cái khó của loại hình đầu tư này là phải có vốn mạnh, sinh viên mới ra trường không có cửa, trừ sinh viên ngành đào mỏ.”

Mua nhà ở Việt Nam là câu chuyện có nhiều tiền.
Ở Canada thì cần có vốn nhỏ và công ăn việc làm ổn định, thì việc mua nhà không khó.

Mình học được rất nhiều từ trang vợ chồng bạn Tiên Khôi trong việc mua nhà, mọi người có thể xem chi tiết ở đây :

  1. Kinh nghiệm mua nhà detach condo
  2. Kinh nghiệm mua nhà Pre-construction

Ngoài ra, mình cũng học từ bạn Ben Felix ở đây , là nên cân nhắc làm sao để số tiền mình trả mortgage cho ngân hàng hằng tháng bằng với số tiền hiện tại mình bỏ ra thuê nhà. Thì đó mới là cách đầu tư hiệu quả. Do để sở hữu nhà, cần tính tới các chi phí như : sửa chữa, bảo trì, thuế đất, lãi suất ngân hàng và các chi phí không tên khác.

——

Đọc thêm các phần khác :

Phần 1 : Kế hoạch tạo vốn

Phần 2 : Tiền đẻ ra tiền

Phần 3 : Các chính sách giảm/miễn thuế của chính phủ TFSA, RRSP và RESP : Giữ lại tiền làm ra càng nhiều càng tốt sau nghĩa vụ thuế ( đang viết )

1 bình luận

Gửi bình luận

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s